Ngày 18/6, U.S. Open lần thứ 126 khởi tranh tại Shinnecock Hills — sân đấu huyền thoại từng chứng kiến Brooks Koepka vô địch với tổng điểm +1 năm 2018. Mọi ánh đèn đang chiếu vào cuộc săn career Grand Slam của Scottie Scheffler. Nhưng có một câu chuyện thầm lặng hơn, và theo Golf In Vietnam là quan trọng hơn về dài hạn, đang diễn ra ở hậu trường: số suất dành cho những kẻ vô danh dám mơ — linh hồn làm nên chữ “Open” — đang teo lại từng năm. Và điều đó liên quan đến golfer châu Á, trong đó có Việt Nam, nhiều hơn chúng ta tưởng.

1. Những con số biết kể chuyện

Cựu giám đốc điều hành USGA David Fay từng định nghĩa bản sắc của giải đấu này bằng một câu được trích dẫn suốt nhiều thập kỷ: “It’s the most democratic championship” — giải vô địch dân chủ nhất. U.S. Open chưa bao giờ tự nhận là nơi quy tụ đội hình mạnh nhất; niềm kiêu hãnh của nó nằm ở chỗ bất kỳ ai — từ golfer chuyên nghiệp hạng dưới đến tài năng vô danh — đều có thể đánh đường vào major qua hệ thống vòng loại mở.

Năm nay, theo thống kê của AP, niềm kiêu hãnh ấy đang mỏng đi trông thấy. Sau khi USGA hoàn tất việc trao các suất đặc cách dựa trên thành tích ở PGA Tour, tour châu Âu và cả LIV Golf, chỉ còn 62 suất trong đội hình 156 người đến từ con đường vòng loại — trong đó vỏn vẹn 43 suất từ vòng loại cuối cùng, ngày thi đấu 36 hố vẫn được gọi là “Ngày dài nhất của golf”.

Để so sánh: một thập kỷ trước tại Oakmont, có tới 80 golfer phải tự kiếm vé qua vòng loại, 27 người trong số đó còn phải vượt thêm vòng loại địa phương 18 hố — danh sách năm ấy có một thiếu niên 19 tuổi tên Sam Burns. Tỷ lệ lý tưởng “50-50” giữa suất đặc cách và suất vòng loại — chuẩn mực bất thành văn suốt nhiều năm — đã chính thức trở thành quá khứ.

Vì sao USGA đang ưu tiên nhiều suất đặc cách hơn?

Xu hướng này không phải tai nạn. Nó là lựa chọn có chủ đích của USGA nhằm “gom đủ những cái tên đáng xem” trong bối cảnh làng golf phân mảnh hậu LIV: hai suất riêng được dành cho golfer dẫn đầu LIV Golf (Joaquin Niemann mùa trước, Lucas Herbert mùa này), bảy suất để ngỏ cho nhóm top 60 thế giới chốt sát giờ. Mỗi suất đặc cách thêm vào là một suất vòng loại bớt đi.

2. Nghịch lý: Chính các qualifier đang chứng minh giá trị của vòng loại

Điều trớ trêu là lý lẽ mạnh nhất chống lại việc thu hẹp vòng loại lại đến từ… kết quả thi đấu của chính những người đi qua vòng loại. Tại Oakmont năm ngoái, 70 golfer dự giải qua đường vòng loại thì 15 người vượt cắt loại, và người dẫn đầu nhóm này — Carlos Ortiz — cán đích đồng hạng 4, qua đó giành luôn suất đặc cách trở lại năm nay.

Còn mùa này, chính nhóm 62 con người ấy đang mang đến những câu chuyện mà không phòng marketing nào viết nổi: Miles Russell, 17 tuổi, giành vé tới Shinnecock với caddie là Charlie Woods — con trai Tiger Woods; Arni Sveinsson trở thành golfer Iceland đầu tiên trong lịch sử dự U.S. Open; T.K. Kim, golfer 35 tuổi sinh ở Hàn Quốc, lớn lên ở Maui, chuẩn bị cho major đầu đời bằng… hai giải mini-tour ở Oklahoma; hai học sinh trung học sắp lên lớp 12 cùng góp mặt trong đội hình. Và để thấy vòng loại “dân chủ” đến mức nào: Billy Horschel — chủ nhân 10 danh hiệu thế giới và hơn 42,5 triệu USD tiền thưởng PGA Tour — cũng phải đi đúng con đường 36 hố như cậu thiếu niên Russell.

Vòng loại mở: linh hồn tạo nên sự khác biệt của U.S. Open

Đó chính là sản phẩm độc quyền của U.S. Open mà không major nào khác có: The Masters đóng khung bằng thư mời, PGA Championship dành phần lớn suất cho thành viên PGA, The Open có vòng loại nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều. Thu hẹp vòng loại, về bản chất, là đánh đổi câu chuyện lấy danh sách tên tuổi — một giao dịch mà truyền hình có thể thích, nhưng linh hồn giải đấu thì trả giá.

3. Vì sao golfer châu Á — và Việt Nam — nên quan tâm?

Với phần lớn golfer ngoài hệ sinh thái Mỹ – Âu, vòng loại mở của U.S. Open là cánh cửa major khả thi nhất về lý thuyết: không cần thứ hạng thế giới cao, không cần thẻ tour lớn — chỉ cần một bộ gậy, mức handicap đạt chuẩn đăng ký và hai ngày thi đấu xuất thần. Câu chuyện T.K. Kim — một golfer mini-tour gốc Á 35 tuổi vẫn tìm được đường vào Shinnecock — là minh chứng sống rằng cánh cửa ấy có thật.

Nhưng khi tổng suất vòng loại co từ 80 về 62 và có thể tiếp tục giảm, xác suất cho những golfer đến từ các nền golf đang phát triển — vốn đã phải vượt rào địa lý, chi phí và visa để đến các điểm thi vòng loại — càng mỏng đi. Bài học rút ra cho golf Việt Nam, theo chúng tôi, gồm hai vế:

Vế thứ nhất: đừng đặt cược vào “vé số” vòng loại.

Xu hướng của cả bốn major là ưu tiên suất đặc cách qua thứ hạng và thành tích hệ thống. Con đường thực tế cho golfer Việt Nam vào major vì thế chạy qua các “trạm trung chuyển” có suất đảm bảo: vô địch Asia-Pacific Amateur Championship (APAC) nhận thẳng vé Masters và The Open — đấu trường mà Nguyễn Anh Minh, Lê Khánh Hưng đã chạm tới top đầu; thứ hạng WAGR cao mở cửa các giải nghiệp dư lớn của USGA; và về dài hạn là Asian Tour, International Series — nơi thành tích quy đổi trực tiếp thành suất major. Đầu tư vào thứ hạng, không phải vào may rủi.

Vế thứ hai: trân trọng và nhân bản tinh thần “Open” ở trong nước.

Trong khi major khép dần cánh cửa, các giải quốc gia Việt Nam — từ VAO, VLAO đến hệ thống vòng loại tuyển chọn đội tuyển — lại đang ở giai đoạn xây nền. Giữ cho hệ thống trong nước thật sự mở, thật sự “ai giỏi người đó đi tiếp”, chính là cách nuôi loại golfer dám bước vào những ngày dài nhất của sự nghiệp — phẩm chất mà không suất đặc cách nào dạy được.

4. Và đừng quên: Shinnecock tuần này vẫn là sân khấu của những giấc mơ lớn

Công bằng mà nói, U.S. Open 2026 không thiếu kịch tính ở thượng tầng: Scheffler đứng trước cơ hội hoàn tất career Grand Slam — kỳ tích mới chỉ sáu người làm được trong kỷ nguyên hiện đại; Bryson DeChambeau được nhà cái đánh giá là ứng viên số 1 trong bối cảnh tương lai LIV Golf bất định; và Shinnecock Hills — sân đấu sẽ còn trở lại năm 2036 — hứa hẹn một bài kiểm tra khắc nghiệt đúng chất USGA, nơi điểm vô địch năm 2018 chỉ là +1.

Nhưng khi theo dõi bốn ngày tới, hãy dành một mắt cho nhóm 62 con người đi lên từ vòng loại. Bởi nếu lịch sử lặp lại, ít nhất một trong số họ sẽ có mặt ở nhóm đầu chiều Chủ nhật — và mỗi lần điều đó xảy ra, nó nhắc cả làng golf nhớ chữ “Open” từng có nghĩa là gì.

Góc nhìn GOLF IN VIETNAM

Cuộc tranh luận về vòng loại U.S. Open, nhìn từ Việt Nam, không phải chuyện nội bộ nước Mỹ. Nó là chỉ dấu cho một dịch chuyển lớn của golf thế giới: kỷ nguyên “cửa mở cho tất cả” đang nhường chỗ cho kỷ nguyên “cửa mở theo dữ liệu” — nơi thứ hạng, hệ thống điểm và thành tích tích lũy quyết định gần như mọi tấm vé lớn. Với một nền golf đi sau như Việt Nam, thông điệp rất rõ: cuộc chơi không còn thưởng cho khoảnh khắc xuất thần đơn lẻ, mà thưởng cho hệ thống bền bỉ — đúng thứ mà lộ trình WAGR hóa, VNRS hóa của golf trẻ Việt Nam đang nhắm tới. Cánh cửa major hẹp lại với người mơ mộng, nhưng lại rộng ra với người có lộ trình. Việc của chúng ta là chọn đúng phía của cánh cửa.

Golf In Vietnam sẽ cập nhật diễn biến U.S. Open 2026 từ Shinnecock Hills trong suốt tuần giải đấu.

Biên tập bởi: Chuyên trang Golf In Vietnam – BTV Việt Thương