Golf In Vietnam Nghề GolfHome of Vietnam Golf

Doanh thu chưa phải lợi nhuận: biên đóng góp, kênh bán và kinh tế một vòng golf

Sau bài này bạn sẽ so sánh các phương án bán cùng một phần công suất bằng tổng biên đóng góp sau phí kênh và chi phí biến đổi.

Bài của Jenny NguyễnĐăng 20/11/202613 phút đọc
Hình minh họa cho bài: Doanh thu chưa phải lợi nhuận: biên đóng góp, kênh bán và kinh tế một vòng golf

Kết quả đầu ra

So sánh các phương án bán cùng một phần công suất bằng tổng biên đóng góp sau phí kênh và chi phí biến đổi, rồi trình đề xuất có rủi ro và điều kiện.
Dấu hiệu bạn đã làm được:

  • Bảng tính của bạn tách hai cột doanh thu và tổng biên đóng góp, xếp hạng theo cột thứ hai.
  • Mỗi phương án ghi rõ giá thực thu theo kênh, số khách chắc chắn hay dự báo, và điểm mà xếp hạng đảo chiều.
  • Trong báo cáo và tin nhắn gửi cấp trên, bạn không gọi doanh thu hay biên đóng góp là “lãi”.

Vì sao bài này quan trọng

Nhân viên bán hàng nhìn thấy doanh thu, còn sân sống bằng phần tiền còn lại. Cùng 32 chỗ sáng thứ Bảy, một hợp đồng “số to, cọc ngay” có thể để lại ít tiền hơn hẳn việc bán lẻ, vì một phần đã mất cho giá net hoặc phí kênh. Chọn sai vài lần mỗi mùa cao điểm là mất phần biên lớn nhất trong năm, trong khi báo cáo doanh thu vẫn đẹp. Sai theo chiều ngược lại cũng tốn: từ chối một đoàn tốt chỉ vì giá thấp hơn niêm yết, dù đoàn mang theo tiệc và quà. Bài này cho cả bộ phận một cách tính chung.

Làm từng bước

Bước 1 — Khoanh đúng phần công suất đang cân nhắc

Làm gì: Đặt mọi phương án lên cùng một phần công suất: cùng ngày, cùng khung giờ, cùng số chỗ.
Làm thế nào: Ghi cụ thể, ví dụ 8 giờ xuất phát sáng thứ Bảy, tối đa 32 chỗ. Mở lịch công suất chung, kiểm phần đó còn trống thật và ai đang giữ tạm. Phương án nào cần thêm nhà hàng hay tee số 10 thì ghi cả công suất đó.
Dấu hiệu làm đúng: Các phương án được so trên cùng một mẫu số.

Bước 2 — Đổi giá niêm yết thành giá thực thu theo kênh

Làm gì: Tính số tiền sân thật sự giữ lại cho phần phí chơi của mỗi khách.
Làm thế nào: Quầy và website: giá thực thu bằng giá bán. Nền tảng đặt sân: trừ phí kênh, ở Sân Mẫu giả định 15% giá bán. Đại lý: giá net, giả định 75% giá niêm yết. Phương án trộn nhiều kênh thì lấy bình quân theo tỷ trọng khách.
Dấu hiệu làm đúng: Không ô giá thực thu nào còn ghi giá niêm yết cho khách đến qua trung gian.

Bước 3 — Trừ chi phí biến đổi để ra biên của phần phí chơi

Làm gì: Lấy giá thực thu trừ những khoản chỉ phát sinh khi có thêm một khách.
Làm thế nào: Biên đóng góp = giá − chi phí biến đổi. Ở Sân Mẫu, chi phí biến đổi mỗi lượt giả định 30 đv (đv là đơn vị tiền giả định của khoá), ghi trong “Hồ sơ thương mại Sân Mẫu” (TK50). Ở nơi bạn làm, xin con số này từ kế toán, kèm danh sách khoản mục. Khấu hao, bảo dưỡng sân định kỳ, bộ máy văn phòng là chi phí cố định, không trừ ở đây.
Dấu hiệu làm đúng: Bạn nói được chi phí biến đổi gồm những khoản nào và ai cung cấp số.

Bước 4 — Cộng biên của dịch vụ phụ trợ, không cộng doanh thu

Làm gì: Thêm phần khách để lại ở nhà hàng và Pro Shop, nhưng chỉ tính phần biên.
Làm thế nào: Đóng góp phụ trợ = doanh thu phụ trợ × biên của ngành hàng. Giả sử khách lẻ chi 25 đv ăn uống biên 60% và 12 đv ở Pro Shop biên 25%: đóng góp là 15 + 3 = 18 đv. Tiệc và quà của đoàn dùng biên riêng của gói. Số chi tiêu lấy từ máy bán hàng theo nhóm khách, không ước bằng cảm giác.
Dấu hiệu làm đúng: Ô đóng góp phụ trợ luôn nhỏ hơn ô doanh thu phụ trợ.

Bước 5 — Nhân với số khách kỳ vọng và ghi mức chắc chắn

Làm gì: Ra tổng biên đóng góp của cả phần công suất, bên cạnh là doanh thu để đối chiếu.
Làm thế nào: Tổng biên = biên mỗi khách × số khách kỳ vọng. Khách đã cọc là số chắc; khách lẻ là dự báo, lấy từ các thứ Bảy cùng mùa trên sổ giờ xuất phát điện tử. Ghi nhãn “chắc chắn”, “có cọc” hoặc “dự báo” cạnh từng phương án. Xếp hạng bằng tổng biên, không bằng doanh thu.
Dấu hiệu làm đúng: Bảng có hai cột tách biệt, hạng chỉ đọc từ cột tổng biên.

Bước 6 — Tìm điểm đảo chiều của xếp hạng

Làm gì: Xác định phương án đứng đầu chỉ thắng trong điều kiện nào.
Làm thế nào: Lấy tổng biên của phương án đứng thứ hai chia cho biên mỗi khách của phương án đứng đầu. Kết quả là số khách tối thiểu để phương án đứng đầu vẫn hơn. Làm tương tự với dự báo khách lẻ: lấp thấp tới đâu thì thua đại lý. Điểm đảo chiều trở thành điều kiện trong hợp đồng hoặc kế hoạch bán.
Dấu hiệu làm đúng: Đề xuất có một câu dạng “phương án này chỉ thắng khi…”.

Bước 7 — Gắn điều kiện vận hành và viết đề xuất năm câu

Làm gì: Trình người duyệt một khuyến nghị ngắn, có số, có rủi ro, có điều kiện.
Làm thế nào: Năm câu gồm: khuyến nghị; so tổng biên kèm doanh thu; điểm đảo chiều; điều kiện như chỗ nhà hàng, cọc, số khách tối thiểu, hạn chốt danh sách; phương án cho bên chưa được chọn. Đoàn giờ cao điểm do trưởng bộ phận kinh doanh duyệt. Cách ghi nhận doanh thu qua nền tảng thì hỏi kế toán.
Dấu hiệu làm đúng: Người duyệt quyết được ngay sau một lần đọc.

Khi điều kiện thay đổi

  • Giờ thấp điểm hoặc ngày thường: phương án thay thế thường là chỗ trống, nên so giá net đại lý với con số không, không so với khách lẻ cao điểm.
  • Kế toán ghi doanh thu theo giá gộp trước phí nền tảng: ghi phí kênh thành dòng chi phí riêng; tổng biên đóng góp không đổi.
  • Đoàn không dùng tiệc hay quà: bỏ phụ trợ của gói, dùng mức chi tiêu thực tế của các đoàn tương tự trên máy bán hàng.

Tình huống tại sân

Bối cảnh

Thứ Ba, trưởng bộ phận kinh doanh Sân Mẫu nhận ba đề nghị cho cùng 8 giờ xuất phát sáng thứ Bảy, 32 chỗ, giờ cao điểm. Đại lý lữ hành muốn mua cả 8 giờ ở giá net 75% giá niêm yết cuối tuần, chuyển cọc ngay trong ngày. Một doanh nghiệp xin 32 chỗ ở 115 đv mỗi khách, kèm tiệc trưa và túi quà Pro Shop. Phương án thứ ba là giữ lại bán cho khách lẻ qua quầy, website và nền tảng đặt sân như mọi thứ Bảy. Nhân viên bán hàng nghiêng về đại lý: “Chắc tiền, số lớn, khỏi lo ế.” Trưởng bộ phận hỏi lại: phương án nào để lại nhiều tiền nhất sau chi phí biến đổi và phí kênh, và mỗi phương án rủi ro ở đâu. Hạn trả lời đại lý là 17:00 thứ Tư.

Phản xạ sai thường gặp

  • Nhận đại lý vì nhân 32 khách với giá niêm yết ra một con số lớn, lại có cọc ngay.
  • Chọn doanh nghiệp chỉ vì doanh thu cao nhất, ký luôn khi chưa hỏi nhà hàng và chưa ghi số khách tối thiểu.

Cách xử lý đúng

  1. Giữ tạm 8 giờ trên lịch chung tới 17:00 thứ Tư, báo đại lý và doanh nghiệp giờ trả lời.
  2. Mở “Bảng tính kinh tế một vòng golf theo kênh” (TK03), tính giá thực thu, biên mỗi khách và tổng biên cho ba phương án.
  3. Hỏi quản lý nhà hàng có đủ chỗ tiệc trưa 32 khách thứ Bảy không; kiểm dự báo khách lẻ trên dữ liệu các thứ Bảy cùng mùa.
  4. Tìm điểm đảo chiều, rồi trình trưởng bộ phận đề xuất năm câu kèm điều kiện.
  5. Gọi đại lý mời khối giờ ngày thường ở giá net, ghi trên lịch chung với hạn nhả.

Vì sao làm vậy

Doanh thu lớn và tiền cọc sớm không trả lời câu hỏi sân giữ lại bao nhiêu. Trên cùng một phần công suất, chỉ tổng biên đóng góp mới so công bằng giữa các kênh. Giá net hợp lý ở giờ trống, nhưng ở giờ cao điểm nó đẩy ra những khách sẵn sàng trả nhiều hơn.

Câu nói mẫu

  • Khi trình trưởng bộ phận kinh doanh: “Anh ơi, em đề xuất nhận đoàn doanh nghiệp. Tổng biên cao hơn bán lẻ khoảng 434 đv, nhưng chỉ khi đoàn đến từ 29 khách, nên em xin ghi tối thiểu 30 khách.”
  • Khi từ chối khéo, nói với chị điều hành bên đại lý: “Dạ sáng thứ Bảy bên em không mở giá net được ạ. Em mời chị khối 8 giờ sáng thứ Tư tuần đó, giá net như hợp đồng, em giữ tạm đến 17:00 mai.”
  • Khi chốt điều kiện, nói với anh phụ trách bên doanh nghiệp: “Dạ em giữ tạm 8 giờ xuất phát cho anh. Hợp đồng ghi tối thiểu 30 khách, cọc trước khi xác nhận giờ, danh sách chốt trước năm ngày ạ.”
  • Khi kiểm công suất, nói với quản lý nhà hàng: “Chị ơi, em cần xác nhận 32 chỗ tiệc trưa 12:30 thứ Bảy trước khi gửi báo giá. Chị báo giúp em biên của thực đơn này nhé.”
  • Khi hỏi cách ghi sổ, nói với chị kế toán: “Chị ơi, khách đặt qua nền tảng thì sân ghi doanh thu theo giá gộp hay giá sau phí ạ? Em ghi đúng cột để số khớp với sổ của chị.”

Lỗi thường gặp và cách sửa

  • Gọi doanh thu là lợi nhuận — Biểu hiện: tin nhắn báo “đoàn này lãi 5.440 đv”. Vì sao sai: con số đó chưa trừ chi phí biến đổi, giá vốn tiệc, quà và chi phí cố định. Làm lại đúng: ghi doanh thu và tổng biên đóng góp thành hai số, nói rõ biên chưa trừ chi phí cố định.
  • Quên phí kênh — Biểu hiện: khách qua nền tảng được tính đủ 130 đv như khách mua ở quầy. Vì sao sai: kênh trung gian trông lời hơn thực tế, kênh trực tiếp bị đánh giá thấp. Làm lại đúng: mỗi kênh có dòng giá thực thu riêng.
  • Cộng doanh thu phụ trợ thay cho biên — Biểu hiện: cộng cả 40 đv tiền tiệc vào biên mỗi khách. Vì sao sai: tiệc có giá vốn; cộng cả doanh thu làm phương án có tiệc trông tốt hơn thực tế. Làm lại đúng: nhân doanh thu phụ trợ với biên của ngành hàng.
  • Coi dự báo là tiền chắc — Biểu hiện: ghi 28,8 khách lẻ như đã bán, không có nhãn dự báo. Vì sao sai: người duyệt không thấy rủi ro, dễ từ chối một đoàn đã sẵn sàng cọc. Làm lại đúng: ghi nhãn mức chắc chắn và tính điểm đảo chiều.
  • Bán giờ cao điểm ở giá net — Biểu hiện: nhận khối giờ sáng thứ Bảy cho đại lý vì có cọc ngay. Vì sao sai: đẩy ra những khách trả giá cao hơn, sân mất phần chênh lệch biên. Làm lại đúng: mời đại lý sang giờ thấp điểm; giờ cao điểm ở giá net chỉ mở khi trưởng bộ phận kinh doanh duyệt.

Thực hành

Trên trang này, bạn tự làm và tự chấm theo năm tiêu chí bên dưới. Việc nộp sản phẩm để người chấm của Golf In Vietnam nhận xét thuộc chương trình học.

Nhiệm vụ

Số liệu trong nhiệm vụ là giả sử. Trong 45 phút, dùng “Bảng tính kinh tế một vòng golf theo kênh” (TK03) trong bộ công cụ K5 để so sánh ba phương án cho 8 giờ xuất phát sáng thứ Bảy (32 chỗ) ở Sân Mẫu. Giá niêm yết cuối tuần 130 đv; chi phí biến đổi mỗi lượt 30 đv cho mọi phương án.

Dữ liệu (a) Đại lý (b) Doanh nghiệp (c) Khách lẻ
Giá phí chơi Giá net 75% giá niêm yết 115 đv mỗi khách 130 đv; một nửa qua nền tảng, phí 15% giá bán
Số khách 32, chắc chắn, cọc ngay 32 Dự báo lấp 90%: 28,8
Phụ trợ mỗi khách Doanh thu 10 đv, đóng góp 6 đv Tiệc 40 đv biên 50%; quà 15 đv biên 40% Doanh thu 37 đv, đóng góp 18 đv

Với mỗi phương án, tính giá thực thu, doanh thu sân thực nhận, biên đóng góp mỗi khách và tổng biên đóng góp. Doanh thu sân thực nhận = (giá thực thu + doanh thu phụ trợ) × số khách. Xếp hạng ba phương án, tìm số khách tối thiểu để phương án đứng đầu vẫn hơn phương án thứ hai. Viết đề xuất năm câu kèm rủi ro và điều kiện.

Năm tiêu chí chấm

  1. Giá thực thu đúng theo kênh: đã trừ phí nền tảng, đã dùng giá net cho đại lý.
  2. Biên mỗi khách đã trừ chi phí biến đổi và chỉ cộng phần biên của phụ trợ.
  3. Xếp hạng theo tổng biên đóng góp; doanh thu chỉ để đối chiếu.
  4. Đề xuất có điểm đảo chiều, rủi ro của từng phương án, điều kiện và người duyệt.
  5. Không gọi doanh thu hay biên đóng góp là lợi nhuận, dự báo được ghi là dự báo, mọi số trong bảng truy ngược được về dữ liệu đầu vào. (Tiêu chí đỏ)

Ngưỡng đạt

Đạt khi tiêu chí đỏ đạt, ba tổng biên đóng góp khớp bản mẫu đến một chữ số thập phân, và đề xuất có đủ điều kiện cho phương án được chọn.

Sản phẩm nộp

Bảng tính ba phương án, đề xuất năm câu, danh sách rủi ro và điều kiện kèm người giữ việc.

Bản mẫu đạt

Số liệu bên dưới là giả sử.

Chỉ tiêu (đv) (a) Đại lý (b) Doanh nghiệp (c) Khách lẻ
Giá thực thu 97,5 115 120,25
Số khách 32 32 28,8 (dự báo)
Doanh thu sân thực nhận 3.440 5.440 4.528,8
Biên đóng góp mỗi khách 73,5 111 108,25
Tổng biên đóng góp 2.352 3.552 3.117,6
Hạng 3 1 2

Cách tính:

  • (a) 130 × 75% = 97,5; doanh thu (97,5 + 10) × 32 = 3.440; biên 97,5 − 30 + 6 = 73,5; tổng 73,5 × 32 = 2.352.
  • (b) doanh thu (115 + 40 + 15) × 32 = 5.440; biên 115 − 30 + 40 × 50% + 15 × 40% = 111; tổng 111 × 32 = 3.552.
  • (c) khách qua nền tảng thực thu 130 × 85% = 110,5; bình quân (130 + 110,5) ÷ 2 = 120,25. Doanh thu (120,25 + 37) × 28,8 = 4.528,8; biên 120,25 − 30 + 18 = 108,25; tổng 108,25 × 28,8 = 3.117,6.
  • Điểm đảo chiều: 3.117,6 ÷ 111 ≈ 28,1, nên đoàn phải đến từ 29 khách; 28 khách chỉ còn 3.108 đv. Khách lẻ hơn đại lý khi lấp từ 22 khách (2.352 ÷ 108,25 ≈ 21,7).

Đề xuất gửi trưởng bộ phận kinh doanh:

  1. Em đề xuất bán 8 giờ xuất phát sáng thứ Bảy cho đoàn doanh nghiệp.
  2. Tổng biên đóng góp của đoàn là 3.552 đv, hơn bán lẻ 3.117,6 đv và đại lý 2.352 đv; thứ tự b, c, a.
  3. Đoàn chỉ hơn bán lẻ khi đến từ 29 khách, nên hợp đồng ghi tối thiểu 30 khách; điều khoản này qua pháp chế.
  4. Điều kiện: nhà hàng xác nhận 32 chỗ tiệc trưa, cọc trước khi xác nhận giờ, danh sách chốt trước năm ngày.
  5. Đại lý được mời khối giờ sáng thứ Tư ở giá net, nơi phương án thay thế là chỗ trống.

Rủi ro: (b) thiếu chỗ nhà hàng, đoàn hụt người, huỷ sát ngày; (c) chỉ là dự báo; (a) đem giờ cao điểm bán ở giá net, chặn khách lẻ trả giá cao.

Nguồn tham khảo và cơ sở biên soạn

  • Bài do Golf In Vietnam biên soạn từ kiến thức nghề và thực tế vận hành tại các sân golf Việt Nam. Tình huống, câu nói mẫu và bài thực hành là nội dung GIV soạn cho mục đích đào tạo; nhân vật và “Sân Mẫu” là giả định. Số liệu về thu nhập, giá và số lượng chưa có nguồn xác minh đã được lược bỏ khỏi bài.

Điểm chốt và chuẩn nghề GIV

Điểm chốt: Hai đề nghị dùng cùng số chỗ thì so bằng tiền sân giữ lại, không so bằng con số trên hợp đồng. Đề nghị đứng đầu cũng chỉ thắng trong những điều kiện bạn đã tính ra và ghi lại.
Chuẩn nghề GIV: Người kinh doanh golf luôn báo hai con số, doanh thu và biên đóng góp, gọi đúng tên từng số, và không trình một dự báo như tiền đã có.

Tác giả
Jenny Nguyễn
Ngày đăng
20/11/2026
Nghề liên quan
Kinh doanh & Hội viên · Kế toán & Tài chính golf

Golf In Vietnam đối chiếu mọi số liệu với nguồn gốc trước khi đăng. Nếu bạn thấy chỗ nào chưa đúng, gửi về ceo@golfinvietnam.vn — bài được sửa và ghi rõ đã sửa gì, vào ngày nào.