Golf In Vietnam Nghề GolfHome of Vietnam Golf

Vai trò, chỉ số và quyền quyết định trong bộ phận kinh doanh

Sau bài này bạn sẽ thiết kế thẻ chỉ số cân bằng cho từng vai trong bộ phận kinh doanh và một ma trận quyền quyết định.

Bài của Jenny NguyễnĐăng 20/11/202613 phút đọc
Hình minh họa cho bài: Vai trò, chỉ số và quyền quyết định trong bộ phận kinh doanh

Kết quả đầu ra

Thiết kế thẻ chỉ số cân bằng cho từng vai trong bộ phận kinh doanh và một ma trận quyền quyết định, để ai cũng biết mình được đo bằng gì, được tự quyết tới đâu.
Dấu hiệu bạn đã làm được:

  • Mỗi vai có 4–5 chỉ số đủ bốn nhóm kết quả, chất lượng, hành vi, dữ liệu; chỉ số nào cũng có định nghĩa, nguồn, kỳ đo.
  • Mỗi giảm giá, quà tặng hay ngoại lệ trong CRM có tên người duyệt khớp với ma trận.
  • Ở giao ban, doanh số luôn được đọc cùng biên, khiếu nại và độ sạch dữ liệu.

Vì sao bài này quan trọng

Người bán hàng làm theo cái được đo. Nếu thước đo duy nhất là tổng tiền ký trong tháng, người giỏi nhất cũng tìm đường tắt: giảm giá sâu, hứa giờ không có, tặng quà ngoài danh mục, bán cho người chưa đủ điều kiện. Doanh số đẹp, nhưng biên mỏng đi, khiếu nại tăng, quầy đặt sân gánh những lời hứa không giữ được. Thiếu ma trận quyền thì hoặc ai cũng tự quyết, hoặc việc nhỏ cũng dồn lên giám đốc thương mại và khách phải chờ.

Làm từng bước

Bước 1 — Viết việc chính và quyết định thường gặp của từng vai

Làm gì: Mỗi vai có một câu về việc chính và danh sách quyết định gặp hằng tuần.
Làm thế nào: Đi lần lượt sáu vai: bán hàng hội viên, bán hàng doanh nghiệp, quầy đặt sân, marketing, Pro Shop, điều phối du lịch golf. Ví dụ, điều phối du lịch golf “biến khối giờ giữ cho đại lý thành khách thật đúng hạn”. Hỏi chính người làm vai đó.
Dấu hiệu làm đúng: Người giữ vai đọc xong nói “đúng việc em làm”.

Bước 2 — Chọn chỉ số kết quả gắn với giá trị thật

Làm gì: Mỗi vai có một đến hai chỉ số kết quả, đo đúng cái sân cần.
Làm thế nào: Đo bằng biên hoặc kết quả đã giao, không chỉ tiền ký. Bán hàng hội viên: hội viên mới đã kích hoạt. Bán hàng doanh nghiệp: biên đóng góp của hợp đồng đã thực hiện.
Dấu hiệu làm đúng: Không chỉ số kết quả nào tăng được nhờ giảm giá mà không ai thấy.

Bước 3 — Ghép mỗi chỉ số kết quả với một chỉ số đi kèm

Làm gì: Chỉ số nào dễ bị “đẩy cho đẹp” thì có một chỉ số kéo ngược lại.
Làm thế nào: Tự hỏi: “Muốn chỉ số này tăng bằng mọi giá, người ta sẽ làm sai gì?” Câu trả lời là chỉ số đi kèm. Doanh số ký đi cùng mức giảm bình quân so với giá niêm yết; hội viên mới đi cùng tỷ lệ hồ sơ đạt lần nộp đầu. Doanh thu Pro Shop đi cùng hao hụt.
Dấu hiệu làm đúng: Nhìn một cặp số, bạn thấy ngay ai đang mua doanh số bằng biên.

Bước 4 — Thêm chỉ số hành vi và chỉ số dữ liệu

Làm gì: Đo cả việc làm hằng ngày và độ sạch dữ liệu để lại.
Làm thế nào: Chỉ số hành vi: buổi dẫn khách thăm sân, đề xuất gửi đúng hạn, phiếu bàn giao gửi trước hạn. Chỉ số dữ liệu: cơ hội trong CRM đủ trường chính, cập nhật trong 24 giờ, có bản ghi đồng ý nhận tin.
Dấu hiệu làm đúng: Trưởng nhóm biết ai kẹt ở khâu nào trước khi hết tháng.

Bước 5 — Ghi định nghĩa, nguồn, kỳ đo cho từng chỉ số

Làm gì: Mỗi chỉ số có đủ bốn ô: định nghĩa, nguồn, kỳ đo, chỉ số đi kèm.
Làm thế nào: Mở mẫu “Thẻ chỉ số vai trò và ma trận quyền quyết định” (TK02). Định nghĩa viết chặt, ví dụ “hội viên mới đã kích hoạt: đã ký, đã thu phí gia nhập, hồ sơ đủ điều kiện”. Nguồn là một hệ thống cụ thể: CRM, sổ giờ xuất phát điện tử, máy bán hàng hoặc sổ kế toán.
Dấu hiệu làm đúng: Kế toán tính lại một chỉ số bất kỳ, ra đúng số trên thẻ.

Bước 6 — Lập ma trận quyền quyết định theo ba bậc

Làm gì: Ghi từng loại quyết định do ai tự quyết, ai duyệt, khi nào hỏi pháp chế, kế toán.
Làm thế nào: Dùng ba bậc thẩm quyền: nhân viên, quản lý mảng, giám đốc thương mại. Mỗi ô ghi khung bằng số hoặc điều kiện. Giả sử nhân viên giảm tới 5% cho đoàn từ 8 khách, trưởng nhóm tới 10%; quà trong danh mục tới 10 đv mỗi khách (đv là đơn vị tiền giả định của khoá). Dòng chạm hợp đồng, quảng cáo, dữ liệu khách ghi “hỏi pháp chế”.
Dấu hiệu làm đúng: Nhân viên mới tự trả lời được “việc này em có được quyết không”.

Bước 7 — Đưa ma trận vào công cụ làm việc hằng ngày

Làm gì: Đặt ma trận ở nơi ra quyết định, không cất trong tủ.
Làm thế nào: Trong CRM, dòng giảm giá, quà hay ngoại lệ không lưu được nếu thiếu tên người duyệt. Dán bản rút gọn ở quầy và Pro Shop. Mọi ngoại lệ ghi nhật ký: ai đề xuất, ai duyệt, lý do, giá trị. Người đề xuất không tự duyệt ngoại lệ của mình.
Dấu hiệu làm đúng: Mỗi ngoại lệ trong tháng truy được người duyệt đúng bậc.

Bước 8 — Đọc thẻ chỉ số theo cặp và rà lại mỗi quý

Làm gì: Dùng thẻ để huấn luyện và sửa quy trình, không chỉ để xếp hạng.
Làm thế nào: Giao ban tuần đọc từng cặp; doanh số tăng mà mức giảm bình quân cũng tăng thì mở từng hợp đồng ra xem. Không công bố bảng xếp hạng chỉ theo tiền ký. Cuối quý, bỏ chỉ số không ai dùng, sửa định nghĩa gây tranh cãi. Gắn thẻ với lương, thưởng, hoa hồng thế nào do chính sách nhân sự và pháp chế của cơ sở quyết định.
Dấu hiệu làm đúng: Sau một quý, doanh số giữ được mà mức giảm bình quân không tăng.

Khi điều kiện thay đổi

  • Sân nhỏ, một người kiêm nhiều vai: một thẻ, vẫn đủ bốn nhóm; ngoại lệ do quản lý sân tự đề xuất thì tổng giám đốc duyệt.
  • Nhân viên mới hai tháng đầu: đo hành vi và dữ liệu là chính; khung giảm giá bậc 1 hẹp hơn.
  • Mùa thấp điểm: thêm chỉ số tạm nhưng giữ chỉ số đi kèm; khung giảm giá mùa công bố trước bằng văn bản.

Tình huống tại sân

Bối cảnh

Đầu quý, giám đốc thương mại Sân Mẫu giao mỗi nhân viên bán hàng một chỉ tiêu duy nhất: tổng tiền ký hợp đồng trong tháng. Cuối tháng thứ hai, doanh số đẹp nhất từ đầu năm. Cùng tuần, quầy nhận bảy khiếu nại, kế toán báo biên mảng doanh nghiệp giảm rõ. Rà CRM, trưởng nhóm bán hàng thấy năm chuyện. Một người giảm sâu cho doanh nghiệp để kịp ký trước ngày 30. Một người ghi vào hợp đồng năm “giờ 7:00 thứ Bảy cố định” dù quầy không còn giờ đó. Một người tặng túi quà Pro Shop ngoài danh mục. Một suất hội viên được chuyển nhượng cho người chưa đủ điều kiện. Quầy bị ép mở thêm ba giờ xuất phát ngoài lịch. Không ai nghĩ mình sai, vì chưa ai được giao giới hạn.

Phản xạ sai thường gặp

  • Khiển trách từng người trước cả nhóm, giữ nguyên chỉ tiêu cũ cho quý sau.
  • Bỏ hẳn chỉ tiêu doanh số, chỉ đếm cuộc gọi và cuộc gặp.

Cách xử lý đúng

  1. Xử lý lời hứa đang treo trước: cùng người giữ lịch kiểm giờ 7:00 thứ Bảy, gặp khách nói thật, đưa phương án có trên lịch chung.
  2. Tạm dừng kích hoạt suất hội viên chuyển nhượng sai, gửi pháp chế, giải thích với người mua.
  3. Đóng ba giờ mở ngoài lịch; ghi quà ngoài danh mục và hợp đồng giảm sâu vào nhật ký ngoại lệ.
  4. Lập thẻ chỉ số bốn nhóm cho từng vai và ma trận quyền quyết định.
  5. Báo tổng giám đốc; phần gắn chỉ số với thu nhập chuyển nhân sự, theo chính sách nhân sự và pháp chế của cơ sở.

Vì sao làm vậy

Năm hành vi lệch có chung một gốc: thước đo một chiều và quyền quyết định không ai viết ra. Phạt người làm mà giữ nguyên thước đo thì quý sau lỗi khác sẽ mọc lên. Khách đã nhận lời hứa được xử lý trước, vì lời hứa đã bán đứng trên chỉ tiêu tháng.

Câu nói mẫu

  • Khi khách doanh nghiệp xin giảm vượt khung, nói với anh phụ trách bên khách: “Dạ mức anh đề nghị vượt khung em được duyệt. Em trình anh giám đốc thương mại chiều nay và báo lại anh trước 10:00 sáng mai ạ.”
  • Khi khách xin giờ cố định trong hợp đồng năm, nói với chị hành chính bên khách: “Dạ bên em không cam kết giờ 7:00 thứ Bảy cố định cả năm, vì giờ đó chia cho cả hội viên. Em đề xuất khung 6:30 đến 8:00, đặt trước 10 ngày, xác nhận bằng văn bản từng lần ạ.”
  • Khi xin duyệt quà ngoài danh mục, nói với trưởng nhóm bán hàng: “Anh ơi, đoàn 24 khách xin thêm mũ in logo, món này ngoài danh mục. Anh duyệt giúp em trong CRM, em ghi nhật ký ngoại lệ ạ.”
  • Khi gửi thẻ chỉ số mới, nói với chị phụ trách nhân sự: “Em gửi chị thẻ chỉ số mới của bộ phận kinh doanh. Gắn với thu nhập thế nào do chính sách nhân sự và pháp chế bên chị quyết ạ.”

Lỗi thường gặp và cách sửa

  • Chỉ đo một con số doanh số — Biểu hiện: bảng xếp hạng tháng chỉ có cột tổng tiền ký. Vì sao sai: người bán đổi biên, công suất và uy tín lấy doanh số. Làm lại đúng: mỗi chỉ số kết quả có chỉ số đi kèm.
  • Chỉ số không có định nghĩa và nguồn — Biểu hiện: “hội viên mới” người tính ngày ký, người tính ngày thu tiền. Vì sao sai: giao ban thành buổi cãi số. Làm lại đúng: mỗi chỉ số một định nghĩa, một nguồn, một kỳ đo.
  • Quyền quyết định chỉ nói miệng — Biểu hiện: “anh cho em giảm thêm chút nhé” qua điện thoại. Vì sao sai: không ai chứng minh được ai đã duyệt, khách sau đòi mức như khách trước. Làm lại đúng: duyệt trong CRM hoặc bằng văn bản, ghi nhật ký ngoại lệ.
  • Người đề xuất tự duyệt ngoại lệ của mình — Biểu hiện: trưởng nhóm tự duyệt mức giảm cho hợp đồng mình đứng tên. Vì sao sai: mất lớp kiểm soát duy nhất. Làm lại đúng: bậc trên duyệt.
  • Sửa CRM cho kịp chỉ tiêu — Biểu hiện: chuyển cơ hội sang “đã ký” khi khách mới hứa miệng. Vì sao sai: phá toàn vẹn số liệu, dự báo và số của kế toán đều sai. Làm lại đúng: chỉ chuyển giai đoạn khi có hợp đồng ký hoặc tiền cọc; trưởng nhóm đối chiếu ngẫu nhiên mỗi tuần.

Thực hành

Trên trang này, bạn tự làm và tự chấm theo năm tiêu chí bên dưới. Việc nộp sản phẩm để người chấm của Golf In Vietnam nhận xét thuộc chương trình học.

Nhiệm vụ

Số liệu trong nhiệm vụ là giả sử. Trong 40 phút, dùng mẫu “Thẻ chỉ số vai trò và ma trận quyền quyết định” (TK02) trong bộ công cụ K5, làm ba việc cho Sân Mẫu:

  1. Thẻ chỉ số cho nhân viên bán hàng hội viên, quản lý Pro Shop, điều phối du lịch golf: mỗi vai 4–5 chỉ số, có định nghĩa, nguồn, kỳ đo, chỉ số đi kèm.
  2. Ma trận quyền 8 dòng: giảm giá, giờ cao điểm, quà tặng, ngoại lệ điều kiện hội viên, hợp đồng doanh nghiệp, hoàn tiền, nội dung quảng cáo, dữ liệu khách. Mỗi dòng ghi ba bậc và việc hỏi pháp chế, kế toán.
  3. Ba hành vi lệch nếu chỉ đo doanh số, mỗi hành vi kèm chỉ số chặn.

Dữ liệu Sân Mẫu:

  • 320 hội viên; chuyển nhượng suất có điều kiện theo điều lệ.
  • Giá niêm yết cuối tuần 130 đv; khung giảm giá chưa viết ra.
  • Quà đoàn trong danh mục có giá vốn tới 10 đv mỗi khách.
  • Khối giờ đại lý nhả 14 ngày trước ngày chơi; Pro Shop kiểm kê cuối tháng.
  • Hệ thống: CRM, sổ giờ xuất phát điện tử, máy bán hàng, sổ kế toán.

Năm tiêu chí chấm

  1. Mỗi vai có 4–5 chỉ số phủ đủ bốn nhóm kết quả, chất lượng, hành vi, dữ liệu.
  2. Mỗi chỉ số có định nghĩa chặt, một nguồn cụ thể và một kỳ đo.
  3. Mỗi chỉ số kết quả có chỉ số đi kèm chặn đúng hành vi lệch của nó.
  4. Ma trận đủ 8 dòng; khung của từng bậc ghi bằng con số hoặc điều kiện, không có chữ “tuỳ trường hợp”.
  5. Ma trận không cho bậc nào hứa giờ chưa có trên lịch chung; dòng chạm hợp đồng, quảng cáo, dữ liệu khách có việc hỏi pháp chế; không ai tự duyệt ngoại lệ của mình. (Tiêu chí đỏ)

Ngưỡng đạt

Đạt khi không vi phạm tiêu chí đỏ và đạt từ ba tiêu chí khác; vai nào thiếu chỉ số đi kèm thì làm lại vai đó.

Sản phẩm nộp

Ba thẻ chỉ số, ma trận 8 dòng, ba hành vi lệch kèm chỉ số chặn.

Bản mẫu đạt

Số liệu bên dưới là giả sử. Thẻ chỉ số nhân viên bán hàng hội viên:

Nhóm Chỉ số Nguồn; kỳ Đi kèm
Kết quả Hội viên mới kích hoạt: đã ký, đã thu phí, hồ sơ đạt CRM, sổ kế toán; tháng Tỷ lệ hồ sơ đạt lần đầu
Kết quả Doanh số ký CRM; tháng Mức giảm bình quân
Chất lượng Hội viên mới chơi từ 3 vòng trong 90 ngày Sổ giờ xuất phát; quý Số hội viên mới
Hành vi Buổi thăm sân có ghi chú CRM; tuần Tỷ lệ thăm thành hợp đồng
Dữ liệu Cơ hội đủ trường chính, có đồng ý nhận tin CRM; tuần Cập nhật trong 24 giờ

Quản lý Pro Shop:

  • Lợi nhuận gộp ngành hàng; sổ kế toán; tháng; đi kèm hàng tồn quá 180 ngày.
  • Hao hụt; kiểm kê so với sổ kho; tháng.
  • Quà đoàn giao đúng giờ; phiếu bàn giao; đi kèm món ngoài danh mục.
  • Phiếu kiểm kê đủ dòng; sổ kho; tháng.

Điều phối du lịch golf:

  • Chỗ trong khối có tên khách trước ngày nhả; sổ giờ xuất phát; đi kèm giờ nhả trễ.
  • Biên đóng góp đoàn đại lý; sổ kế toán; đi kèm đoàn có khiếu nại.
  • Phiếu bàn giao gửi trước hạn; mỗi đoàn.
  • Hợp đồng ghi đơn vị giữ giấy phép lữ hành; CRM; quý.

Ma trận quyền quyết định (bậc 3 là giám đốc thương mại):

Quyết định Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3, phối hợp
Giảm giá Tới 5%, đoàn từ 8 khách Tới 10% Trên 10%
Giờ cao điểm Giữ tạm có hạn Người giữ lịch xác nhận Đoàn từ 3 giờ
Quà tặng Trong danh mục, tới 10 đv mỗi khách Ngoài danh mục, tới 15 đv Trên 15 đv
Ngoại lệ hội viên Không quyết Đề xuất kèm hồ sơ Pháp chế xem rồi mới duyệt
Hợp đồng doanh nghiệp Hợp đồng mẫu Sửa phụ lục dịch vụ Sửa điều khoản: pháp chế xem
Hoàn tiền Không quyết Theo chính sách đã công bố Ngoài chính sách; kế toán ghi nhận
Quảng cáo Soạn Trưởng nhóm marketing duyệt Khuyến mại, người có ảnh hưởng: hỏi pháp chế
Dữ liệu khách Dùng đúng mục đích đã báo Xuất danh sách: trưởng nhóm duyệt Chia sẻ ra ngoài: hỏi pháp chế

Ba hành vi lệch nếu chỉ đo doanh số:

  1. Giảm sâu để kịp ngày 30; chặn bằng mức giảm bình quân.
  2. Bán suất hội viên cho người chưa đủ điều kiện; chặn bằng tỷ lệ hồ sơ đạt lần đầu.
  3. Hứa giờ cao điểm ngoài lịch; chặn bằng số lời hứa không có dòng trên lịch chung.

Nguồn tham khảo và cơ sở biên soạn

  • Bài do Golf In Vietnam biên soạn từ kiến thức nghề và thực tế vận hành tại các sân golf Việt Nam. Tình huống, câu nói mẫu và bài thực hành là nội dung GIV soạn cho mục đích đào tạo; nhân vật và “Sân Mẫu” là giả định. Số liệu về thu nhập, giá và số lượng chưa có nguồn xác minh đã được lược bỏ khỏi bài.

Điểm chốt và chuẩn nghề GIV

Điểm chốt: Đo gì nhận nấy: chỉ đo doanh số là mời người bán đổi biên và lời hứa lấy con số. Đo theo cặp và viết quyền ra giấy thì người giỏi vẫn bán nhiều mà bán đúng.
Chuẩn nghề GIV: Người kinh doanh golf biết rõ mình được quyết tới đâu, ghi lại mọi ngoại lệ và không sửa một dòng CRM nào chỉ để kịp chỉ tiêu.

Tác giả
Jenny Nguyễn
Ngày đăng
20/11/2026
Nghề liên quan
Kinh doanh & Hội viên · Marketing golf

Golf In Vietnam đối chiếu mọi số liệu với nguồn gốc trước khi đăng. Nếu bạn thấy chỗ nào chưa đúng, gửi về ceo@golfinvietnam.vn — bài được sửa và ghi rõ đã sửa gì, vào ngày nào.