Một sân golf gần London đang cho thấy phần đất ngoài khu vực thi đấu có thể tạo ra nhiều giá trị hơn người ta thường nghĩ.

Tại Goring & Streatley Golf Club, khoảng 7,5 ha đất được phục hồi thành đồng cỏ và hoa dại giàu mật, tạo môi trường cho ong, bướm và nhiều loài thụ phấn. Theo người nuôi ong hợp tác với sân, đây là địa điểm cho năng suất tốt nhất của ông; hoạt động bán mật đã mang lại cho CLB hơn £20.000 doanh thu, sau đó được tái đầu tư vào các dự án đa dạng sinh học.

Nhưng câu chuyện thú vị hơn nằm phía sau những hũ mật. Đây là một case về nghề quản lý sân golf hiện đại: khi course manager không chỉ chăm green, fairway và bunker, mà phải hiểu đất, nước, đa dạng sinh học, lao động, chi phí, trải nghiệm golfer – và ngày càng cả câu chuyện an toàn thực phẩm.

7,5 ha đất “ngoài cuộc chơi” được đưa trở lại hệ sinh thái

Goring & Streatley nằm trên vùng chalk downland ở Thames Valley. Course Manager Matt Aplin và Deputy Course Manager phụ trách sinh thái Melissa Winkworth đã phục hồi khoảng 19 acres, tương đương 7,5 ha, thành môi trường tự nhiên cho các loài thụ phấn.

Điểm đáng chú ý là phần lớn hoạt động này diễn ra tại các khu vực out-of-play – đất ngoài vùng golfer thường xuyên đánh bóng. Đó là một quyết định vận hành thông minh.

Không phải từng mét vuông trong ranh giới sân golf đều cần được cắt, tưới, bón và duy trì ở tiêu chuẩn của khu vực thi đấu. Khi một phần rough được chuyển sang chế độ quản lý sinh thái, nhu cầu lao động ở đó giảm xuống, cho phép đội greenkeeping tập trung nguồn lực vào green, tee, fairway và những điểm ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm chơi.

Đáng chú ý hơn, Goring & Streatley cho biết họ theo đuổi triết lý “less is more”, hạn chế đầu vào và chỉ phun xử lý cỏ dại tại những điểm cần thiết, thay vì áp dụng đồng loạt trên toàn sân.

Từ biodiversity tới một vòng tuần hoàn kinh tế nhỏ

Sân hiện có nhiều tổ ong được bố trí trong khu vực giàu hoa dại. Mật được bán cho hội viên, còn phần lợi nhuận của CLB quay trở lại tài trợ các hoạt động sinh thái. Theo cập nhật được AGIF đăng ngày 8/9/2026, hoạt động này đã tạo hơn £20.000 doanh thu cho CLB.

Bước tiếp theo còn thú vị hơn. Sân đang lên kế hoạch xây một orchard gần khu vực tổ ong với khoảng 150 cây táo, mận, lê và cherry. Ong sẽ hỗ trợ thụ phấn và trái cây dự kiến được sử dụng tại clubhouse.

Về mặt ý tưởng, vòng tuần hoàn rất đẹp: đất ít bảo dưỡng → hoa dại → loài thụ phấn → mật ong → doanh thu → tái đầu tư đa dạng sinh học → cây ăn quả → sản phẩm cho clubhouse.

Nhưng chính ở đây xuất hiện một câu hỏi mà một người làm vận hành sân golf chuyên nghiệp không nên bỏ qua.

Trái cây trồng trong sân golf có mặc nhiên an toàn để ăn?

Không thể mặc nhiên kết luận là có.

Golf course vẫn là một môi trường quản lý thảm cỏ chuyên biệt. Tùy từng sân và từng khu vực, quá trình chăm sóc mặt cỏ có thể sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chất điều hòa sinh trưởng hoặc các sản phẩm quản lý turf khác.

Điều đó không đồng nghĩa thực phẩm trồng trên sân golf là không an toàn. Nhưng cũng không thể chỉ vì cây được trồng trong một dự án đa dạng sinh học mà tự động coi sản phẩm thu hoạch là an toàn thực phẩm.

Rủi ro cần được đánh giá theo vị trí trồng, lịch sử sử dụng đất, sản phẩm đã sử dụng, khả năng phát tán khi phun, dòng chảy bề mặt, nước tưới và dư lượng trên nông sản.

Đây chính là ranh giới giữa một ý tưởng phát triển bền vững hấp dẫn và một hệ thống phát triển bền vững có quản trị. Nguồn công bố hiện tại chưa cung cấp kết quả kiểm nghiệm dư lượng của trái cây từ orchard tương lai. Vì vậy, không nên dùng case này để khẳng định rằng hoa quả trồng trên mọi sân golf đều có thể đưa thẳng vào bếp clubhouse.

Nếu một sân golf Việt Nam muốn trồng rau, cây ăn quả hay nuôi ong thì sao?

Đây mới là phần đáng học. Một sân golf Việt Nam hoàn toàn có thể nghiên cứu mô hình tương tự, đặc biệt ở những nơi sở hữu quỹ đất lớn và có resort, clubhouse hoặc nhà hàng.

Nhưng GIV cho rằng nên thiết kế vùng sản xuất thực phẩm như một khu chức năng riêng, thay vì trồng cây ăn quả ở đâu còn đất.

Khu vực đó cần được lập bản đồ và tách khỏi những vùng có lịch sử sử dụng hóa chất turf cường độ cao; có vùng đệm phù hợp với fairway, green và khu phun; kiểm soát hướng gió và nguy cơ phát tán khi phun; xác định nguồn nước tưới; ghi chép toàn bộ sản phẩm sử dụng quanh khu vực; và quan trọng nhất, thực phẩm phải được kiểm nghiệm theo tiêu chuẩn an toàn phù hợp trước khi phục vụ khách.

Nếu làm đúng, câu chuyện còn có thể đi xa hơn phát triển bền vững: vườn thảo mộc cho bếp → vườn cây ăn quả → tổ ong → mật ong thương hiệu sân → trải nghiệm farm-to-table → hoạt động giáo dục đa dạng sinh học cho junior và gia đình.

Khi ấy, khu đất ngoài sân chơi không còn chỉ là “rough ít bảo dưỡng”. Nó trở thành một phần của sản phẩm hospitality.

Nghề greenkeeper đang thay đổi

Case Goring & Streatley còn cho thấy một chuyển dịch đáng chú ý của nghề golf. Greenkeeper hay Course Manager thế hệ mới không chỉ cần biết cắt cỏ đẹp.

Họ ngày càng phải hiểu agronomy, sinh thái, nước, hóa chất, dữ liệu, chi phí lao động, đa dạng sinh học, quy định môi trường và cách những quyết định hậu trường ảnh hưởng tới trải nghiệm khách.

Ở Goring & Streatley, việc phục hồi sinh thái thậm chí còn cải thiện mặt sân. Loại bỏ cây bụi xâm lấn giúp ánh sáng và lưu thông không khí tốt hơn; một green từng phải đóng khoảng 30–40 ngày mỗi năm vì quá ẩm đã trở thành một trong những green khô nhất sân.

Đó là điểm rất quan trọng: phát triển bền vững không nhất thiết đối lập với chất lượng sân golf.

Quản lý cảnh quan tốt có thể đồng thời giảm đầu vào, giảm lao động, cải thiện mặt sân, tạo habitat và thậm chí mở thêm nguồn doanh thu. Nhưng khi phát triển bền vững bước sang thực phẩm và hospitality, tiêu chuẩn cũng phải bước thêm một cấp: từ “xanh” sang “xanh và an toàn”.

Đó có lẽ mới là bài học đáng giá nhất cho các sân golf Việt Nam.

Q&A:

Có thể nuôi ong trong sân golf không?

Có, nếu vị trí đặt tổ, hoạt động quản lý thảm cỏ và an toàn cho golfer được đánh giá phù hợp. Nhiều sân quốc tế đã triển khai mô hình môi trường sống cho loài thụ phấn.

Mật ong từ sân golf có mặc nhiên an toàn không?

Không nên suy luận chỉ từ địa điểm. Nếu sản phẩm được đưa vào thương mại hoặc phục vụ khách, cần tuân thủ quy định an toàn thực phẩm và quản lý nguy cơ phơi nhiễm phù hợp.

Có nên trồng rau và cây ăn quả để dùng trong clubhouse?

Có thể, nhưng nên xây vùng trồng riêng, kiểm soát nguồn nước, lịch sử đất, nguy cơ phát tán khi phun và các đầu vào hóa học; đồng thời kiểm nghiệm sản phẩm trước khi đưa vào chuỗi thực phẩm.

Lợi ích lớn nhất của việc chuyển rough sang habitat tự nhiên là gì?

Không chỉ đa dạng sinh học. Sân có thể giảm diện tích phải bảo dưỡng cường độ cao, giảm giờ công và đầu vào, đồng thời tạo thêm giá trị trải nghiệm, thương hiệu và trong một số mô hình là doanh thu phụ.

Operation Pollinator là gì?

Đây là sáng kiến của Syngenta nhằm phục hồi môi trường sống cho các loài thụ phấn; chương trình đã được triển khai tại nhiều sân golf và địa điểm thể thao trên thế giới.

Biên tập bởi: Chuyên trang Golf In Vietnam